Menukar Voltan Motor: Kira Lilitan dan Saiz Dawai Baharu

Permintaan menukar voltan motor datang dalam dua bentuk. Satu boleh diselesaikan dengan pemutar skru di kotak terminal. Satu lagi memerlukan belitan baharu. Kenal pasti kes anda dahulu.

Kes 1: sambungan semula sudah cukup

Motor bertanda Δ/Y 230/400 V yang berjalan dalam bintang pada 400 V boleh terus digunakan pada bekalan tiga fasa 230 V dengan menukar kepingan penyambung kepada delta. Tiada lilitan semula diperlukan. Keadaan ini biasa apabila motor kecil hendak dipacu oleh pemacu frekuensi boleh ubah dengan masukan satu fasa 230 V.

Begitu juga belitan yang setiap fasanya terdiri daripada dua litar. Sambungan bersiri sesuai untuk voltan tinggi dan sambungan selari untuk separuh voltan itu.

Kes 2: belitan mesti ditukar

Motor bertanda 400/690 V berjalan dalam delta pada 400 V dan tidak boleh disambung semula untuk 230 V. Di sinilah lilitan semula diperlukan.

Dua nisbah

N baharu = N asal × (V baharu ÷ V asal)

A baharu = A asal × (V asal ÷ V baharu)

Bilangan lilitan berkadar terus dengan voltan supaya fluks kekal. Luas dawai berkadar songsang supaya ketumpatan arus dan isian alur kekal. Diameter berubah mengikut punca kuasa dua nisbah luas.

Contoh: 400 V kepada 230 V

Belitan asal mempunyai 60 lilitan dawai 0.80 mm setiap gegelung.

1. N baharu = 60 × 230 ÷ 400 = 34.5, dibundarkan kepada 35.
2. Luas asal ialah 0.503 mm². Luas baharu = 0.503 × 400 ÷ 230 = 0.874 mm², iaitu diameter 1.055 mm.
3. Saiz piawai terdekat ialah 1.06 mm.

Pembundaran 34.5 kepada 35 menurunkan fluks kira-kira 1.4%, yang boleh diterima. Membundarkan ke bawah kepada 34 menaikkan fluks 1.5%.

Bila pembundaran menjadi masalah

Bagi gegelung dengan lilitan yang sedikit, satu lilitan ialah perubahan besar. Nilai 7.5 lilitan tidak boleh dibundarkan kepada 7 atau 8 tanpa mengubah fluks kira-kira 6% hingga 7%. Penyelesaiannya ialah menukar bilangan laluan selari atau jenis sambungan supaya bilangan lilitan yang diperlukan lebih hampir kepada nombor bulat.

Perkara yang tidak berubah

• Bilangan kutub, rentang gegelung dan jenis belitan.
• Kelas penebat. Voltan yang lebih rendah tidak membenarkan penebat yang lebih nipis.
• Kuasa kadaran dan laju.

Perkara yang berubah

• Arus talian, dan bersamanya saiz kabel, fius serta tetapan geganti beban lampau.
• Plat nama. Tandakan voltan dan arus baharu dengan jelas supaya orang seterusnya tidak tersilap.

Menukar frekuensi sekali

Jika frekuensi turut berubah, tambah satu lagi nisbah seperti diterangkan dalam motor 60 Hz pada bekalan 50 Hz. Tab "Tukar voltan" pada kalkulator mengendalikan kedua-dua perubahan serentak.